vitaminen, mineralen en supplementen

Vitaminen, mineralen en supplementen worden vaak samen genoemd, maar het zijn drie verschillende dingen. Voor mensen met een huidaandoening is het belangrijk om dit verschil te kennen.

Zo kun je beter inschatten:

• wanneer iets zinvol is;
• wanneer het geen effect heeft;
• en wanneer het zelfs schadelijk kan zijn.

1. Wat zijn vitaminen?

Vitaminen zijn stoffen die het lichaam in kleine hoeveelheden nodig heeft om goed te kunnen werken. Ze leveren geen energie, maar zijn wel onmisbaar.

Vitaminen zijn belangrijk voor:

• de afweer (bijvoorbeeld vitamine D en C);
• herstel van de huid (vitamine A, C en E);
• hormonen en celdeling;
• energieprocessen in het lichaam (B-vitamines).

Waar zitten vitaminen in?

• groente en fruit
• volkorenproducten
• zuivel, eieren en vis

Sommige vitaminen maakt het lichaam deels zelf aan. Vitamine D wordt bijvoorbeeld aangemaakt door zonlicht op de huid.

Waar moet je op letten bij huidaandoeningen?

Mensen met:

• weinig eetlust,
• pijn of jeuk,
• of een eenzijdig eetpatroon

hebben meer kans op vitaminetekorten.

1. Wat zijn mineralen?

Mineralen zijn stoffen die het lichaam nodig heeft voor:

• groei en celdeling;
• werking van enzymen;
• opbouw van huid en weefsel;
• vochtbalans;
• weerstand.

Voorbeelden die belangrijk zijn voor huid en herstel

• Zink → wondgenezing en afweer
• Selenium → bescherming tegen ontsteking
• IJzer → zuurstoftransport en energie
• Calcium en magnesium → spieren en zenuwen

Waar zitten mineralen in?

• volkorenproducten
• noten en zaden
• zuivel
• vlees en vis
• groente

Wanneer is er meer kans op tekorten?

• bij weinig eten door pijn of jeuk;
• bij strenge of eenzijdige diëten;
• bij veel alcoholgebruik;
• bij bemoeilijkte opname in de darmen door stress of problemen darmbacteriën;
• bij sommige medicijnen
  (bijvoorbeeld methotrexaat → dan kan extra foliumzuur nodig zijn).

1. Wat zijn supplementen?

Supplementen zijn producten zoals pillen, poeders, capsules of druppels.
Ze bevatten hoge hoeveelheden vitaminen, mineralen of andere stoffen.

Voorbeelden:

• vitaminetabletten of multivitaminen
• visolie of algenolie
• probiotica
• collageenpoeder
• magnesiumtabletten

Een supplement is geen voeding, maar een aanvulling.

Wanneer zijn supplementen zinvol?

Supplementen kunnen nuttig zijn:

• bij een aangetoond tekort;
• bij risicogroepen (bijvoorbeeld weinig zon → vitamine D);
• bij medische redenen (zoals foliumzuur bij gebruik van methotrexaat (MTX));
•  bij zeer lage inname door pijn, mondklachten of ziekte.

Wanneer zijn supplementen niet zinvol?

• als vervanging van gezonde voeding;
• bij hoge doseringen zonder duidelijke reden;
• bij producten die vooral op marketing zijn gebaseerd;
• om ongezonde gewoontes te compenseren.

Wat werkt, wat misschien en wat niet?

Waarschijnlijk zinvol

Omega-3 vetzuren (visolie of algenolie)

• Kunnen ontstekingen helpen verminderen.
• Vooral zinvol als je weinig vette vis eet.
• Geen medicijn; effect verschilt per persoon.

Vitamine D

• Tekorten komen vaak voor in Nederland.
• Belangrijk voor afweer, ontsteking en stemming.
• Extra relevant bij weinig zon, donkere huid, bedekkende kleding
  of bepaalde medicatie.

Probiotica

• Kleine aanwijzingen voor positieve invloed op darm- en huidklachten.
• Werking verschilt per soort (niet elk probioticum doet hetzelfde).

Multivitamine (als vangnet)

• Kan helpen bij lage eetlust of herstel van wonden.
• Niet bedoeld als vervanging van voeding.

Mogelijk zinvol, maar niet goed bewezen

Collageenpoeders

• Kleine effecten op huidhydratatie (het vermogen van de huid om vocht vast te houden) bij gezonde huid.
• Geen bewezen effect bij eczeem, psoriasis, HS of wondherstel.

Zink, selenium, vitamine A en E

• Alleen zinvol bij een bewezen tekort.
• Te veel kan schadelijk zijn.
• Nooit preventief hoog doseren.

Kurkuma / curcumine

• Ontstekingsremmend in laboratoriumonderzoek.
• Slecht opneembaar in het lichaam.
• Kan invloed hebben op bloedverdunners.

Niet bewezen of misleidend
Producten die niet werken, of waarvan zonder bewijs gezegd wordt dat ze effect hebben zijn onder andere:

Detox-supplementen

• Het lichaam reinigt zichzelf via lever en nieren.
• Geen enkel detoxproduct “reinigt” de huid.

Superfood-poeders

• Zoals spirulina, chlorella, matcha-capsules of tarwegras.
• Gewone, gevarieerde voeding werkt beter en is goedkoper.

Megadoses vitaminen

• Geen extra voordeel voor de huid.
• Hoge doses B-vitamines kunnen zelfs huidklachten geven.

Veelvoorkomende risico’s van supplementen bij huidaandoeningen
Wisselwerking met medicijnen

Voorbeelden:

• methotrexaat + vitamine A → belasting van de lever
• prednison + kruidenpreparaten → invloed op werking van de medicatie
• bloedverdunners + visolie of kurkuma → bloedingsrisico
• antibiotica + mineralen (supplementen) → slechtere opname van de antibiotica

Overdosering

• Vitamines A, D, E en K kunnen zich opstapelen in het lichaam.
• Te veel zink kan een kopertekort veroorzaken.
• Te veel selenium kan leiden tot haar- en nagelproblemen
  
  Verkeerde verwachtingen

• Mensen blijven hopen op verbetering van hun huid door supplementen
  en stellen medische zorg uit.

Hoe ga je verstandig om met supplementen?

1. Voeding staat altijd op 1, supplementen op 2
2. Gebruik alleen supplementen met een duidelijke reden
3. Vermijd alles wat klinkt als een wondermiddel
4. Koop geen supplementen via social media
5. Test één supplement tegelijk (6–8 weken)
6. Vraag begeleiding bij:
• medicijngebruik
• wonden
• ondergewicht
• zwangerschap