Chronische stress en ontsteking

Niet alle stress is hetzelfde. 
Korte stress, zoals schrikken of haast, is meestal niet schadelijk en kan soms zelfs helpen. Het lichaam is dan even extra alert en kan daarna weer herstellen. 

Chronische stress ontstaat wanneer stress lang aanhoudt. Dat kan gebeuren als: 

• de stressvolle situatie blijft bestaan; 

• of als iemand gevoeliger is voor stress, bijvoorbeeld door een huidaandoening. 

Langdurige stress kan ontstaan door: 

• steeds terugkerende huidklachten; 

• aanhoudende pijn of jeuk; 

• slecht of onrustig slapen; 

• onzekerheid over het verloop van de ziekte; 

• langdurige behandelingen; 

• zorgen over werk, relaties of geld. 

Bij huidaandoeningen zoals psoriasis, hidradenitis, chronische urticaria, lichen sclerosus en EB (vlinderziekte) komt deze langdurige spanning vaak voor. 

Wat gebeurt er bij langdurige stress in het lichaam? 

Als stress lang duurt, blijft het lichaam stresshormonen aanmaken, zoals cortisol. 
Normaal helpen deze stoffen om met spanning om te gaan. Maar als het stresssysteem te lang actief blijft, kan dit juist klachten veroorzaken. 

Bij chronische stress kan: 

• het afweersysteem uit balans raken; 

• ontsteking makkelijker ontstaan of langer aanhouden; 

• de huid gevoeliger worden voor prikkels; 

• het herstel van de huid trager verlopen. 

Bij mensen met een huidaandoening, waarbij het afweersysteem al een rol speelt, kan dit extra merkbaar zijn. 

Wat dit kan betekenen per huidaandoening: 

• Bij psoriasis kan de ontsteking in de huid sterker worden. 

• Bij hidradenitis kunnen pijnlijke ontstekingen moeilijker tot rust komen. 

• Bij urticaria kan het lichaam sneller reageren met bulten en jeuk. 

• Bij eczeem of lichen sclerosus kan de huid kwetsbaar blijven, waardoor klachten langer aanhouden.  

Het lichaam blijft in een ‘alarmstand’ 

Je kunt chronische stress vergelijken met een rookmelder die te gevoelig staat afgesteld. 
Het lichaam blijft waakzaam, ook als er geen direct gevaar is. 

Dat kan zich uiten in: 

• gespannen spieren; 

• snelle vermoeidheid; 

• slecht slapen; 

• sneller schrikken; 

• moeite met ontspannen; 

• een aanhoudend gevoel van onrust in het lichaam. 

Voor mensen met pijnlijke of jeukende huidaandoeningen kan dit betekenen dat zij zich nooit echt ontspannen voelen, zelfs niet op rustige momenten. 

Stress en ontsteking versterken elkaar 

Ontsteking in de huid kan stress geven, bijvoorbeeld door: 

• pijn, 

• jeuk, 

• schaamte, 

• of onzekerheid. 

Die stress kan de ontsteking vervolgens weer versterken.Zo ontstaat een zichzelf versterkende cirkel: huidklachten → stress → meer ontsteking → meer klachten 

Deze cirkel bouwt zich vaak langzaam op. Daardoor kan het voelen alsof er weinig vooruitgang is, zelfs als de medische behandeling goed wordt gevolgd.

Wat helpt bij langdurige stress en voortdurende spanning? 

• Erken dat langdurige stress lichamelijk belastend is

Stress is niet alleen “in je hoofd”. Het is een toestand waarin je lichaam continu hard werkt. 

• Maak ontspanning klein en haalbaar

Ontspanning hoeft niet lang of ingewikkeld te zijn, bijvoorbeeld: 

• 2 minuten rustig ademhalen; 

• even zitten zonder prikkels; 

• een korte, rustige wandeling. 

• Bouw vaste rustmomenten in

Niet alleen als het “uitkomt”, maar als vast onderdeel van je dag, net zoals eten of medicijnen. 

• Let op signalen van overbelasting

Zoals: 

• sneller geïrriteerd zijn; 

• slechter slapen; 

• veel piekeren; 

• meer pijn of jeuk; 

• minder herstel na rust. 

• Vraag hulp als spanning maanden blijft bestaan

Bij chronische huidaandoeningen, zoals HS, EB of ernstige psoriasis, kan begeleiding helpen om de belasting beter te dragen. 

Wat als…? 

• Je het gevoel hebt dat je lichaam nooit echt tot rust komt

Ook niet in het weekend of op vakantie. 

• Je vaak moe bent, terwijl je toch probeert voldoende te slapen

Chronische stress kost veel energie. 

• Je klachten “vast lijken te zitten” en weinig verbeteren

Langdurige spanning kan herstel in de weg staan. 

• Je denkt dat je gewoon moet doorzetten

Veel mensen met een huidaandoening zijn sterk en gewend om vol te houden. 
Maar langdurige stress is geen zwakte en geen persoonlijke fout.